Ters Kutup (Reverse Polarity)

Birincil sekmeler

Son Değişiklik : 20.08.2019
Bu sayfaya katkıda bulunanlar : Cem Eğrikavuk, Özgür Ökten

Özetle; tekneye 220V AC sahil elektriğininin nötr ve faz uçlarının ters olarak bağlanmasıdır.

"Bir dakika yahu! AC beslemede faz/nötr veya artı/eksi ters olabiliyor mu? Evdeki prizlerin sağı solu yok, süpürgemi öyle de taksam böyle de taksam çalışıyor."

Haklısınız. AC cihazların fişinde ters / düz olmaz. Zaten tekneye ters bağladığınızda dahi cihazlar sorunsuz çalışır.

O zaman derdimiz ne? Niye bazı teknelerin kontrol panosunda AC beslemenin ters bağlandığını bağıran göstergeler var?

Çünkü tekneyi bağladığımızda, tek bir cihazı değil, ufak bir apartman dairesi içindeki tesisatı bağlıyoruz. Ve bu tesisat üzerinde koruma amaçlı sigortalar ve anahtarlar var. Tesisat üzerinde sigortalar daima faz üzerine konur. Nötr, adı üstünde, zararsızdır. Sigorta attığında veya siz tedbir amaçlı kapattığınızda tesisattaki fazı kesmesi gerekir. Sistem ters bağlandığında sigorta nötr hattını kesmiş olur. Evet, bağlı olan cihaz kapanmıştır, ama tüm tesisatta hala 220 volt faz vardır. Oldukça tehlikeli bir durum. 

Bazı teknelerde çift kutuplu sigortalar hem faz hem nötr hatlarını aynı anda keser. Bu sistem daha güvenli olsa da, yine de bağlantıyı tesisata uygun yapmakta fayda var.

Normalde tekneleri bağladığımız 16 / 32 amper konektörler evdeki fişlerimizden farklı olarak tek yönde takılabilir. Bunların bacaklarının yönleri için oturmuş bir standart vardır. Tüm marinalar ve limanlar pedestallarında bu sisteme uyduğu sürece bir sorun yaşanmaz. Tabi aktarma kablonuzu hazırlayan elektrikçiniz ve tekne tesisatçınız da... Ama maalesef pek çok yerde ters bağlantı görüyoruz.

Peki teknenizde bu iş için bir uyarı ışığı yok ise ters bağlantıyı nasıl anlarız:

Kontrol kalemi ile herhangi bir prizin hangi deliğinde faz olduğunu tespit ederiz. O hattın sigortasını kapattığımızda fazın kesilmesi gerekir. Faz kesilmiyorsa elektrik ters bağlanmış demektir. (Tabi bir de cihaz bağlayıp doğru sigortayla mı deniyorsunuz, kontrol edin.)

Ek güvenlik notu: Pratik bir cihaz olsa da hiçbir zaman kontrol kalemine %100 güvenmeyin, tercihen tüm elemtrik ölçüm işlerinizi avometre denilen ölçü aletleri ile yapın. Kontrol kalemi statik elektrik ve elektromanyetizmadan etkilenerek yanlış gösterebilir.

Çözüm ne?

Eğer tekneyi elektriğe ev tipi bir fiş ile bağladıysak, fişi ters çevirdiğimizde (faz-nötr kutuplarının yeri değiştiğinde) sorun çözülür. Portatif jeneratör, restoran iskelesi ve komşu tekne bağlantılarında sık yaşanır. (Ufak hatırlatma; bu tür bir fişle bağlandığınızda, boyler, ketıl, saç kurutma... Hepsine birden abanmayın. Sırayla kullanın.)

Eğer marin tip konektör kullanıyorsak ve tekne tesisatımızdan eminsek, en doğrusu pedestaldeki bağlantıyı düzelttirme olur. Tabi bunu yapmaya hevesli bir işletmeci ve elektrikçi varsa. Yoksa iki seçenek var;

- Kendi konektörümüzü açıp faz / nötr uçlarını değiştirmek. Elinizden elektrik işi geliyorsa çok zor bir iş değil. Ama sevimsiz.

- Hazırda kısa bir reverse polarity kablosu bulundurma. Teknemizin giriş amperajına uygun bir fiş ve priz bulunan kısa bir kablo. Espirisi, faz / nötr uçları özellikle ters bağlanmış. Ters gelen elektriği düzeltiyor. Sorunlu limanlarda kimseyle uğraşmadan ve kendi tesisatımızı bozmadan en pratik çözüm. Kabloyu işaretlemeyi unutmayın. Bir şekilde başkalarının eline düşerse, ne olduğu belli olsun.

Tabi her yerde bu sorunu yaşıyorsanız, bir de kendi kablonuzu ve giriş bağlantılarını kontrol etmekde fayda var.


Yeni yorum ekle