Yelken

Birincil sekmeler

Bu sayfaya yukarıdaki "Düzenle" butonunu kullanarak katkıda bulunabilirsiniz.

Yelkenin kenarlarına ve köşelerine yaka denir, orsa yakası direğe ya da baş ıstralyaya sabit olan ön kenarı, güngörmez yakası ise serbest olan arka kenara verilen isimdir. Alt yaka  ya da gradin yakası,  yelkenin yatay yöndeki alt kenarı olup Pruva direği ile cıvadra arasındaki ıstralyalar üzerine açılan üç köşeli yelken. Floklar, kontra flok, iç büyük flok, dış büyük flok, trinketina flok gibi açıldıkları ıstralyaların adlarıyla anılırlar. ">floklarda serbest, ana yelkende ise bumbaya sabitlenmiştir. Yelkenin ön alt ucu sabit olup karula yakası olarak adlandırılır. Ana yelkende bumbanın direkle birleştiği ucu; floklarda ise baş ıstralyanın güverte ile birleştiği ucu karula yakasıdır. Iskota yakası yelkenin ıskotasının bağlandığı köşedir, ana yelkende bumbanın en gerideki ucu, floklarda ise alt yaka ile güngörmezin birleştiği köşedir. Mandar yakası yelkenin yukarı basılmasını sağlayan mandar halatının bağlandığı ve orsa ile güngörmezin yakalarının birleştiği köşedir. 

Ana yelkenimizin güngörmez yakası ise belirli bir kavis ile kesilmiştir ve yelkene dikilmiş dar uzun ceplere sokulmuş cetvel adını alan çıtalarla şeklini korur. Üzerlerinde bulunan tüyler rüzgar ayarında başka bir deyişle trim için kullanılır. Cetveller veya balenler yelkenin sadece serbest dış kenarı boyunca (güngörmez yakası)  sıralanabileceği gibi, boylu boyunca en arkadan en öne kadar da uzanabilirler. Bu ikinci grup cetvel sistemine full batten denmektedir.

Yelkenlerin köşelerinde sabitlenmelerine yarayan metal yuvarlaklara matafyon denir. Ana yelken üzerinde bumbaya paralel olarak sıralanmış matafyonlar ve ipler camadan denilen yelken küçültme manevrası sırasında kullanılır.

Yelken kesit olarak dümdüz değildir, daha çok bir uçak kanadı formundadır. İleri doğru yaptığı harekette, aynı uçak kanadında oluştuğu gibi bir negatif basınç ortaya çıkar. Yelkenli teknenin ilerlemesi buna bağlıdır. Sloop arma gibi iki yelkeni olan teknelerde ön ile arka yelken arasında oluşan hava koridoru ve negatif  basınç ilerlemeyi tek bir yelkene göre daha fazla arttırır.


Bu sayfaya katkıda bulunanlar

Cem Eğrikavuk, Hakan Tiryaki, Mehmet Erem

Yeni yorum ekle